قرآنیکا

چکیده اتّباع از واژگان پربسامد قرآن کریم است و با معنای اساسیِ پیروی و دنباله‌روی فیزیکی و جسمی، وارد شبکۀ معنایی خدامحور قرآن شده است. در مکانیسم اتّباع، پیروی‌کنندگان، پیروی‌شوندگان و زمینۀ پیروی، جزء عناصر فعال به ‌شمار می‌رود و عنصر منفعل، سرنوشت انسان است. زمینۀ پیروی، همۀ مفاهیم دینی را شامل می‌شود. والاترین کلمۀ کلیدی در مبحث اتّباع، «علم» است؛ این کلمه انسان را به تعلیم و تعلّم رهنمود می‌کند. خداوند متعال با به‌کارگیری مکانیسم اتّباع از طریق مشاهده‌ای، دینش را به انس و جن تعلیم می‌دهد. اسوۀ حسنه از واژگان ملازم اتّباع بوده و شرایط و ضوابط آن، ملاک اتّباع ممدوح و مذموم است، و ابتکار و نوآوری آیندگان نیز با توجه به آن سنجیده می‌شود.